جامعه ایران از احساسات ضد اسرائیلی به اسرائیل دوستی گذر می کند

حمله اسرائیل به خانه ای در مجاورت سفارت ایران در دمشق و کشته شدن دو فرمانده عالی رتبه سپاه قدس مصادف با روز سیزده بدر بود. این روز معادل روز احمقهای اول آوریل است و مردم لطیفه های زیادی می سازند و می گویند. لطیفه های سیاسی مورد پسند در پست های شبکه های اجتماعی فارسی پس از حمله اینها بود: «رژیم ایران توسط سپاه پاسداران کشور اسرائیل را با چند سطل آب نابود کرد» و «الحمدلله کارمندان سفارت در ساختمان کتلت ۲# نبودند.» بسیاری این حمله را هدیه روز سیزده بدر از سوی نتانیاهو تلقی کردند.

هر گونه موفقیت ارتش اسرائیل در حذف فرماندهان سپاه و نیروهایشان در سوریه با استقبال صدها هزار ایرانی در شبکه های اجتماعی و اظهار نظرهای در ذیل ویدیوهای خبری در یوتیوب مواجه می شود. کاربران در مورد افراد کشته شده نیز تعبیر کتلت را استفاده می کنند که موجب بازداشت صدها نفر از جمله یک آشپز-نواب ابراهیمی- به دلیل پست ویدیویی برای پخت آن در روز حذف وی شد. این روزها نه تنها کسی برای کاربرد تعبیر کتلت بازداشت نشده (به علت تعداد زیاد استفاده کنندگان) بلکه به گزارش خبرگزاری امنیتی-نظامی فارس، فردی به نمایش پرچم اسرائیل در میدان آزادی و بزرگراه امام علی اقدام کرد که دستگیر شد. در دو سال گذشته پرچم اسرائیل بارها بر فراز پلها در شهرهای بزرگ به اهتزاز در آمده است.

سالهاست مردم ایران پا روی پرچم های نقاشی شده اسرائیل و امریکا در کف خیابان نمی گذارند. این موضوع بویژه در دانشگاه ها مکررا مشاهده شده است. بسیاری از سایتهای خبری از جمله تابناک که تحت نظر محسن رضایی اداره می شود در موارد بسیاری از اسرائیل با عنوان تبلیغاتی «رژیم صهونیستی» یاد نمی کنند بلکه نام رسمی ان را به کار می برند. این استفاده در تابناک در سالهای اخیر به ۵۰/۵۰ رسیده است.

بعد از کشته شدن قاسم سلیمانی و همراهانش در فرودگاه بغداد افراد مذهبی سنتی و اصلاح طلبان در شرایط احساسی ویژه ای قرار داشتند و با موج نفرت از ترامپ القا شده توسط رسانه های جهانی آماده ی تشییع جنازه ی وی شدند. البته در رقم تشییع کنندگان دروغهای بزرگی مثل ۷ میلیون در تهران گفته شد اما حکومت توانست چند صد هزار نفر را در سوگ کسانی که تصور می کردند سلیمانی آنها را از داعش نجات داده گرد آورند.

شرایط اجتماعی در سال ۲۰۲۴ و حذف محمدرضا زاهدی که از نظر نظامی همپایه ی سلیمانی بود کاملا متفاوت با سال ۲۰۲۰ است. مردم در جنبش مهسا بیش از پانصد جوان خود را با گلوله های سپاه و یگان ویژه از دست داده اند. جامعه انتخابات قلابی ۲۰۲۴ را به نوعی آبروریزی برای حکومت تبدیل کرد. از همین جهت انتظار تشییع جنازه برای زاهدی و همراهانش وجود ندارد و پس نماز میت خامنه ای آنها در شهر خودشان بدون مراسم بزرگی دفن خواهند شد.

در شش ماه پس از ۷ اکتبر حکومت حتی نتوانسته یک تظاهرات چند ده هزار نفری اختصاصی برای حماس برگزار کند و شرکت کنندگان اندک نماز جمعه در شهرهای بزرگ را صرف این گونه راهپیمایی های جانبی کرده است. پخش شیرینی توسط حکومت پس از حمله حماس با برخورد بسیار سرد مردم روبرو شد.

با بیطرفی کامل بخش قابل توجهی از جامعه در برابر نزاع اسرائیلی فلسطینی، و اسرائیل دوستی بخش دیگر سرمایه ی اسرائیل ستیزی حکومت به کمترین میزان آن در ۴۵ سال اخیر رسیده است. ایرانیانی مثل محسن مخلمباف که به اسرائیل سفر کرده و در این کشور فیلم ساختند بسیاری از تابوها را نیز شکستند. سفر شاهزاده رضا پهلوی به اسرائیل در سال ۲۰۲۳ که مورد استقبال اکثر ایرانیان مقیم خارج و انتقاد افرادی بسیار اندک (اسلامگرا و مارکسیست) قرار گرفت قدمی دیگر در عادی سازی روابط میان مردم ایران و اسرائیل بود.

نظرسنجی ۲۰۲۱ مؤسسه گمان نشان می دهد که ۳۵ درصد از شرکت کنندگان ایرانی نظر مثبتی نسبت به اسرائیل دارند، ۶۵ درصد مخالفت خود را با شعار مرگ بر اسرائیل اعلام کرده اند و ۶۴ درصد با شعار «نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران» موافق هستند.

ایرانیان در سالهای اخیر اسرائیل را در دمکراسی، مدارا با اعراب اسرائیلی و جامعه ی همجنسگرایان، مدیریت منابع آب، فن آوری های اطلاعاتی، و انباشت ثروت ستوده و آنها که در کشورهای غربی هستند با شرکت های اسرائیلی کار می کنند. سریال های داستانی اسرائیلی مثل «تهران» (در دو فصل ۲۰۲۰ و ۲۰۲۲) توسط میلیونها ایرانی تماشا شده است حتی با وجود آن که این سریال داستانی امنیتی داشته و عوامل امنیتی موساد عوامل امنیتی ایرانی را در فعالیتهایشان شکست می دهند.

ممکن است برخی اسلامگرایان و چپهای ایرانی این تغییر نگرش را به لج بازی و بغض با حکومت یا رهیافت «دشمن دشمن من دوست من است» نسبت دهند اما آنها نکته ی اصلی را در اینجا گم می کنند. ایرانیان به دلیل نداشتن دوست دائمی در میان همسایگان عرب منطقه یا ترکها به دنبال یک همپیمان دائمی برای دولت-ملت خود می گشته اند و امروز بیش از همه خود را نزدیک به آرمانها و چشم اندازهای دولت-ملت اسرائیل می بینند. تاریخ دوستی میان ایرانیان غیر یهود و یهودیان در این نزدیکی موثر بوده است.