بستن تنگه هرمز: تهدید توخالی همیشگی
فرماندهان سپاه و مقامات امنیتی و سیاسی هر از چند گاهی وقتی کم می آورند و دردشان می آید (از شکستها و ضربات اسرائیل و امریکا) به سراغ طرح بستن تنگه هر مز می روند. اخیرا محمد علی جعفری فرمانده پیشین سپاه در پاسخ به این سوال که چرا جمهوری اسلامی نیروی دریایی، خلیج فارس و تنگه هرمز را وارد جنگ ۱۲ روزه نکرد می گوید: «بعضی چیزها را باید برای شرایط آینده نگه داریم. نباید همه برگها را رو کنیم. ضمن اینکه در آن جنگ شرایط به جایی نرسید که بخواهیم از این عوامل استفاده کنیم.» جعفری می گوید در آینده اگر «شرایطی پیش بیاید که سختتر از جنگ ۱۲ روزه باشد» باید از این عوامل استفاده کرد که حتما هم «کارایی دارند». او در پاسخ به این سوال که آیا ایران در جنگ احتمالی بعدی به بستن تنگه هرمز میرسد، گفت این موضوع به «شدت جنگ» بستگی دارد: «اگر زیر ساختهای ما مانند آب و برق را بزنند، بعید نیست این کار را بکنیم و معتقدم باید این کار را انجام بدهیم.»
علی رغم این هارت و پورتها در ۴۷ سال گذشته این اتفاق نیفتاده است. در اوج جنگ نفتکشها در دوران جنگ ایران و عراق چنین کاری را نکردند و فقط مین می گذاشتند.
چهار دلیل که اتفاق نخواهد افتاد
۱. بستن تنگه هرمز نوعی خودکشی اقتصادی برای رژیم است. حکومت می تواند روزانه ۳۰۰ هزار بشکه از طریق خط لوله جاسک (از گوره به جاسک) که ۱۴۰۰ تمام شد صادر کند اما به حدود ۲ میلیون بشکه صادرانت روزانه نیاز دارد.
۲. ظرفیت صدور نفت عربستان و امارات متحده عربی بدون استفاده از تنگه هرمز، به طور مشترک حدود ۹.۸ میلیون بشکه در روز است، هرچند ظرفیت استفاده شده کمتر است. عربستان سعودی با خط لوله شرق-غرب (پترولاین) از مرکز پردازش نفت بقیق در نزدیکی خلیج فارس به بندر ینبع در دریای سرخ نفت خود را منتقل میکند. ظرفیت طراحیشده ۵ میلیون بشکه در روز است اما این ظرفیت افزایشیافته است. در سال ۲۰۱۹، عربستان سعودی موقتاً ظرفیت را تا ۷ میلیون بشکه در روز افزایش داد، اما پایداری این حجم هنوز اثبات نشده است. بر اساس دادههای سال ۲۰۲۴، عربستان سعودی برای دور زدن اختلالات کشتیرانی از این خط لوله بیشتر استفاده کرده است. ظرفیت امارات متحده عربی هم قابل توجه است. خط لوله نفت خام ابوظبی (ADCOP) میادین نفتی خشکی را به پایانه صادراتی فجیره در خلیج عمان متصل میکند. ظرفیت فعلی آن حدود ۱.۸ میلیون بشکه در روز است.
۳. چین نمی گذارد تنگه هرمز بسته شود چون نفتش را از این منطقه وارد می کند. توافق عادی سازی روابط ج ا و عربستان با تضمین چین انجام شد.
۴. غرب آسیبی از بسته شدن تنگه هرمز نمی بیند. اروپا نفت خود را عمدتا از نروژ و روسیه و لیبی تامین می کند. امریکا به اندازه کافی نفت دارد. آسیای شرقی به نفت خاورمیانه وابسته است.
بدین ترتیب کرکری خوانی مقامات تهی است. آنها به جای آمادگی نظامی هارت و پورت می کنند.