چهار تصویر نادرست/ناقص از شرایط سیاسی ایران

تصور کنید که در اتاق جنگ جنبش براندازی علیه ج ا حضور دارید و به عنوان مشاور می خواهید شرایط سیاسی موجود را در چارچوب دولت شناسی و جامعه شناسی عرضه کنید. در این کار طبعا باید به دور از تبلیغات سیاسی واقعیات را بیان کنید چون در تصمیم گیریها اهمیت دارند. در بیان این واقعیات اهمیتی ندارد که عده ای را خوشحال یا عده ای را ناخشنود می سازید.

در این نوشته به چهار تصور نادرست از شرایط سیاسی امروز ایران اشاره می کنم که رهزن اند و موجب بدفهمی می شود.

۱. وجود شکاف درون حکومت

امروز شکافی جدی در درون حکومت به جشم نمی خورد. اختلاف نظر ممکن است باشد اما همه در نهایت به نظر خامنه یا تن در می دهند. کسانی که خلاف این نظر را دارند مثالها از مقامات سابق و اسبق می آورند که از سیاستهای به طور ملایم انتقاد می کنند و متوجه نیستند که اینها امروز بیکاره اند. وقتی روغنی زنجانی رئیس اسبق سازمان برنامه و بودجه می گوید «خامنه‌ای رفاه را قبول نداشت»، محمد حسین عادلی رئیس اسبق بانک مرکزی می گوید بودجه بندی نادرست بوده است یا الویری، شهردار اسبق تهران می گوید «کشور در یک دوراهی تاریخی قرار دارد؛ ادامه مسیر فعلی ما را به بحران می‌برد/ بدون اصلاح ساختارها، حتی قوی‌ترین رئیس‌جمهور هم نمی‌تواند کاری از پیش ببرد» اینها همه نظرات افرادی است که دیگر نقشی در تصمیم گیری و اجرا ندارند. اینها رانت بگیرانند و مشغول گرفتن رانت و استفاده از آنها بوده و هستند.

۲. رژیم در حال فروپاشی است

کارکردهای حکمرانی در حال تبخیر شدن است اما رژیم سیاسی (هسته سخت حکومت) مستقر است. نهادهای سیاسی قبلا فرو ریخته اند و کارکرد چندانی ندارند (مثل مجلس) و حکومت قادر به انجام وظایف عادی خود مثل تامین خدمات عمومی، توسعه زیر ساختها و کمک به اقشار بسیار ضعیف نیست. اما نظام سیاسی امروز که به ماشین تبلیغات و سرکوب تقلیل یافته در حال فروپاشی نیست. حکومت در مداخلات خارجی ضعیف و در افکار عمومی منزوی شده اما این دو ماشینش دارند کار می کنند. حداقل نشانه ای از فروپاشی این دو ماشین دیده نمی شود. دولت و مجلس نیز تدارکاتچی سازمان های سرکوب و تبلیغات هستند.

رادیو و تلویزیون رژیم در حال تبلیغات اند و صدای مخالف را سانسور می کنند مثل سانسور مشاجره یک نفر با خطیب مسجد جمکران. مشاطه گران رژیم آهنگ معین می خوانند و ماشین سرکوب در جمع کردن طرفداران حجاب از جلوی مجلس موفق است. من هر روز آرزوی براندازی حکومت را می کنم اما آرزو با واقعیت فاصله دارد. ماشین سرکوب حتی معترضان به حکومت در زمان سال تحویل را بازداشت و ضرب و شتم می کند.

مشخص است که سرکوب و تبلیغات برنامه نیست و حکومت هیچ برنامه و راه حلی برای مشکلات موجود ندارد و مبلغان آن مردم را دعوت به صبر می کنند. حکومت جلوی تشکل را می گیرد اما در این میان کسی که برنامه می دهد پیروز است و نه کسی که جانشین معرفی می کند. جلوی معرفی برنامه را نمی توانند بگیرند.

۳. حکومت آماده حمله به مواضع امریکایی هاست

سایتهای تبلیغاتی رژیم در آغاز آوریل ۲۰۲۵ مملو از گزارش و ویدیوهای ساختگی در مورد امکانات دفاعی و تهاجمی است. آنها از پلاسما، باک و شهرکهای موشکی سخن می گویند. مشخص است که اینها در برابر تهدید ترامپ عرضه می شوند. حکومت نمی تواند در برابر حملات هوایی امریکا تاب بیاورد.

۴. رژیم در حال ریزش نیروهای کلیدی از درون است

هیچ نشانه ای از ریزش درون حکومت دیده نمی شود، حرکاتی مثل استعفا، خروج از کشور، و مخالفت علنی. آنها که صریحا مخالفت می کنند تصفیه شده و بازنشسته اند. اصلاح طلبان بیرون از حکومت حتی دارند تقرب می جویند و هر کدام دعوت به کار شوند با دل و جان می پذیرند. این را از بیانیه ی بیش از ۳۰۰ امضایی آنها می توان مشاهده کرد. اینها بدنه منتقدان درونی حکومت هستند.