بی بی بالاخره کی می زنه؟

در باب سرانجام مذاکرات و توافق اتمی میان دولت ترامپ و ج ا دریایی از گمانه زنی وجود دارد مثل

۱) درخواست ترامپ برای بازدید کارشناسان امریکایی از مراکز نظامی،

۲) تعلیق تحریم ها به طور جزئي در برابر بستن جزئی تاسیسات،

۳) توقف غنی سازی برای سه سال، و

۴) شکل گیری کنسرسیوم غنی سازی متشکل از ج ا و برخی کشورهای منطقه

گفته می شود پیشنهادی از سوی عمان روی میز قرار گرفته است که احتمالا در سفر روز ۲۶ مه پزشکیان و ۲۷ مه عراقچی به مسقط مورد بحث قرار می گیرد. سه کشور اروپایی به دولت ترامپ در باب تعلل ج ا در مذاکرات اخطار داده اند که مشخص می کند مذاکرات دارد به پایان خود نزدیک می شود.

در بررسی نقش اسرائیل در این ماجرا باید به چهار دسته اطلاعات توجه کرد: ۱) ارزیابی‌های اطلاعاتی، ۲) تلاش‌های دیپلماتیک در آستانه شکست، ۳) فرصت استثنایی و ۴) آماده شدن اسرائيل. به اینها اضافه کنید قرائن حاشیه ای که حکایت از آماده شدن اسرائیل برای حمله در صورت شکست مذاکرات هستند. این اطلاعات را در هفت بند مورد اشاره قرار می دهم:

۱. آژانس اطلاعات دفاعی پنتاگون می گوید تهران می‌تواند اورانیوم کافی با درجه تسلیحاتی برای یک وسیله هسته‌ای را در «احتمالاً کمتر از یک هفته» تولید کند. از دیدگاه اسرائیل، این جدول زمانی کوتاه عملاً هیچ حاشیه خطایی باقی نمی‌گذارد و به اقدام اخطار می دهد.

۲. پنجمین دور مذاکرات هسته‌ای ایالات متحده و ایران در رم، عدم امکان دستیابی به یک راه‌حل مذاکره‌ای را متبلور کرده است. خروج استیو ویتکوف، فرستاده ویژه، در اواسط جلسه روز جمعه - که رسماً به دلیل «برنامه پرواز» او اعلام شد، در حالی که تیم‌های فنی باقی ماندند - بیش از اختلافات در برنامه‌ریزی مذاکرات را گواهی می‌دهد. اختلاف اصلی همچنان غیرقابل حل است: ج ا بر «حق» خود برای غنی‌سازی اورانیوم در داخل کشور اصرار دارد، در حالی که واشنگتن خواستار قابلیت غنی‌سازی صفر است.

مشکل اساسی همچنان ساختاری است. ج ا غنی‌سازی داخلی را به عنوان موضوعی حاکمیتی غیرقابل مذاکره می‌داند؛ اما اسرائیل و ایالات متحده هرگونه غنی‌سازی ج ا را به عنوان یک تهدید وجودی می‌بینند. تلاش‌های گذشته برای پوشاندن این شکاف - به ویژه، برنامه جامع اقدام مشترک ۲۰۱۵ - صرفاً تسویه حساب را به تأخیر انداخت در حالی که ج ا برنامه هسته ای و گسترش طلبی منطقه‌ای خود را پیش برده است.

۳. در آستانه این مذاکرات، ج ا گامی خارق‌العاده برداشت که گویاست. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل متحد و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تهدید کرد که اگر «تهدیدات متعصبان صهیونیست ادامه یابد»، اورانیوم غنی‌شده را در مکان‌های مخفی پنهان خواهند کرد. ج ا می گوید «اقدامات ویژه‌ای را برای حفاظت از تأسیسات و مواد هسته‌ای خود» اجرا خواهد کرد، که تهدیدی نه چندان آشکار است برای انتقال حساس‌ترین مواد فراتر از نظارت بین‌المللی.

۴. مقامات اسرائیلی هشدار می‌دهند که در صورت عدم دستیابی مذاکرات به موفقیت (جمع شدن برنامه هسته ای)، آنها به صورت یک جانبه حمله خواهند کرد. آنها این فرصت اسثنایی را نمی خواهند از دست بدهند بالاخص این که اعتراضات داخلی در حال اوج گیری است مثل اعتصاب کامیونداران و اعتراضات نانوایان.

۵. حساسیت مقامات اسرائیلی به نتیجه مذاکرات نشان می دهد که آنها از آمادگی تدریجی به آمادگی لازم اما پنهان برای حمله گذر کرده‌اند. دیوید بارنی، رئیس موساد و ران درمر، وزیر امور استراتژیک، در کنار مذاکرات ویتکوف به رم پرواز کردند و آماده بودند تا فوراً در مورد هرگونه پیشرفتی گزارش دریافت کنند تا در مورد حمله تصمیم بگیرند. حضور آنها عزم اسرائیل را برای درک هر نکته ظریف دیپلماتیک در حالی که گزینه‌های نظامی همچنان فعال بودند تقویت کرد.

۶. منابع اطلاعاتی ایالات متحده که ارتباطات اسرائیل را مانیتور می کنند نشان‌دهنده برنامه‌های حمله بالقوه اسرائیل است و تحرکات نظامی ملموسی را مشاهده کرده اند: استقرار سریع مهمات، تکمیل رزمایش‌های بزرگ نیروی هوایی و شاخص‌های آمادگی حمله. همانطور که اسرائیل کاتز، وزیر دفاع، اعلام کرد، "ایران بیش از هر زمان دیگری در معرض حملات به تأسیسات هسته‌ای خود است. ما این فرصت را داریم که به مهمترین هدف خود - خنثی کردن و از بین بردن تهدید وجودی - دست یابیم."

۷. پاسخ تهران به تهدیدهای امریکا و اسرائیل تشدید تنش بوده است، نه آمادگی برای مصالحه. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد به هر حمله‌ای «پاسخی ویرانگر و قاطع» دریافت خواهد کرد، در حالی که عراقچی هشدار داد که واشنگتن به عنوان «شرکت‌کننده» در هرگونه تجاوز اسرائیل، از نظر قانونی مسئول شناخته خواهد شد. در سوم خرداد ۱۴۰۴ - ۲۴ مه ۲۰۲۵ ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در دو بیانیه‌ جداگانه درباره اقدام نظامی علیه ایران هشدار داده‌اند. سپاه پاسداران در بیانیه سوم خرداد ۱۴۰۴ خود آورده است «سپاه دست بر ماشه» است و به «هرگونه اقدام خصمانه دشمن» پاسخی «قاطع، پشیمان کننده و فراتر از تصور» خواهد داد.

البته گاه نشان دادن تمایل به استفاده از زور و استفاده از آن گاهی اوقات تنها انگیزه برای مصالحه واقعی است. البته هرگونه حمله اسرائیل مستلزم یک کارزار یک هفته‌ای است که چندین سایت را هدف قرار دهد: مجتمع غنی‌سازی نطنز، تأسیسات عمیقاً مدفون فردو، کارخانه تبدیل اورانیوم اصفهان و سایت‌های مشکوک به تسلیحاتی شدن. اسرائیل به طور روشمند قابلیت‌های بازدارندگی ایران را تضعیف کرده است - طبق گزارش‌ها، زرادخانه موشکی حزب‌الله ۸۰ درصد کاهش یافته، شبکه‌های نیابتی سوریه متلاشی شده و حماس پس از جنگ غزه منزوی شده است. همانطور که یک مقام امنیتی اسرائیل ارزیابی کرد، "متحدان منطقه‌ای ایران در حال فروپاشی هستند."

رهبران اسرائیل هزینه ها را می دانند: موشک‌های ایرانی می توانند اورشلیم، حیفا و تل‌آویو را هدف قرار دهند. حوثی‌ها از یمن جنگ را تشدید خواهند کرد چون هنوز موشکهایی در اختیار دارند. ظرفیتهای سپاه پاسداران در سراسر جهان علیه سفارتخانه‌های اسرائیل و جوامع یهودی از بوئنوس آیرس تا بانکوک قابلیت فعال شدن دارند. جبهه داخلی اسرائیل متحمل تلفات و جنگ روانی بی‌سابقه‌ای از سال ۱۹۷۳ تا کنون خواهد شد. با این حال، هر نخست‌وزیر اسرائیلی باید این هزینه وحشتناک اما موقت را در برابر تهدید دائمی ایران مسلح به سلاح هسته‌ای بسنجد.

مکمل حمله در سمت امریکا انزوای کامل مالی، تخریب سایبری مداوم، نفوذ جامع اطلاعاتی و قرنطینه دیپلماتیک است تا زمانی که ایران غنی‌سازی را به طور کامل کنار بگذارد. دی سی دست اسرائیل را برای فشار باز گذاشته تا مذاکرات به جلو حرکت کند اما در انتهای تونل نوری دیده نمی شود. امکان توافق با فرض همه شرایط بسیار اندک است. توافق گذشته چند جانبه بود و امروز اثری از این فعالیت چند جانبه دیده نمی شود: روسیه در اوکراین درگیر است، اروپا اهرمی ندارد و چین هم همیشه دستاوردها را درو می کند. بی بی منتظر شکست مذاکرات هسته‌ای است و نا امید شدن ترامپ از توافق.

سفر غیر منتظره کریستی نیوم وزیر امنیت داخلی ایالات متحده به عنوان پیام بر ترامپ برای نتانیاهو حاکی از برخی تصمیم گیری ها در دولت اسرائیل است. او بلافاصله پس از رسیدن به اسرائیل در ساعت ده شب با نتانیاهو دیدار داشته است (۲۵ می ۲۰۲۵) نیوم در مصاحبه با فاکس بدون ورود به محتوای گفتگو در پاسخ به سوالات ابعادی از این پیام را روشن ساخت.

بعد از حذف مراسم و تعارفها و ذکر نکات مورد توافق شش نکته این پیام بدین قرار هستند:

۱. این که ایالات متحده و اسرائیل باید با هم متحد بوده و اسرائیل باید بگذارد فرایند مذاکرات {بدون حمله} دنبال شود؛

۲. گفتگو بسیار صریح بوده است (علی رغم خوشایند یا تصمیمات بی بی)؛

۳. نیوم در برابر این پرسش که «چه چیزی صریح بود؟» می گوید گفتگویی تا این حد صریح و مستقیم واقع نشده است {احتمالا تا حد اخطار}؛

۴. در طی روزها در جریان مذاکرات تصمیم گیری خواهد شد. مذاکرات ماهها یا هفته ها طول نمی کشد؛

۵. ترامپ می خواهد نتانیاهو با او در یک صفحه باشد {احتمال در یک صفحه نبودن وجود داشته}؛ و

۶. بی بی {برای حمله} به امریکا نیاز دارد.

در میلن این نکات او به سراغ توصیف حماس و همدلی با اسرائیل می رود، اصول کلی رفتار امریکا در برابر ج ا را ذکر می کند و عدم اعتماد به این رزیم. اما پیام این است که بی بی فعلا دست نگه دارد.